تمایل گاوها به استراحت در محیط باز یا جایگاههای پرورشی
تمایل گاوها به استراحت در محیط باز – در سالهای اخیر باور عمومی به این سمت رفته است که دسترسی گاوها به مرتع ضروری است و دسترسی گاوها به مرتع بخصوص در ساعات شب برای آنها بسیار مطلوب است.
گاوها از تأسیسات و ساختمانها برای محافظت خود در برابر بارش باران یا تابش خورشید استفاده میکنند.
دسترسی به مرتع همیشه میسر نیست چراکه اصلاً بعضی گلهها در محیطهایی نیستند که اطرافشان مرتعی باشد یا مراتع قابلاستفاده نباشند
(مثل جایی که بارش باران بهقدری زیاد است که حضور دام در مراتع باعث تخریب مرتع میشود).
جایگزینی برای مرتع، فضای بازی خارج از بهاربند است که در آن بستری قطور برای استراحت دام تعبیهشده باشد.
فراهم کردن فضای خارج از بهاربند بهصورت آزاد برای گاوها میتواند منافعی برای خصوصیات سلامتی و رفتاری دام داشته باشد.
در مطالعهای نشان دادهشده که فراهم کردن این امکان یا دسترسی به مرتع در طول روز، زمان استراحت دامها در فری استال را کاهش میدهد.
مشکلی که در فراهم آوردن مرتع مطرحشده است، کاهش مصرف خوراک بوده است.
تا امروز بیشتر مطالعات در این زمینه روی ترجیح دامها در فصل تابستان به گذراندن زمان بیرون از فری استال بوده است.
پژوهش حاضر بهمنظور بررسی این موضوع در هر دو فصل زمستان و تابستان انجامشده است.
تخمین محققین دانشگاه بریتیش کلمبیا کانادا در این پژوهش این بوده است که گاوها زمان کمتری را درون فری استال استراحت میکنند .
ولی مصرف خوراک روزانه و زمان دراز کشیدن، تغییر نخواهد کرد.
در این آزمایش ۲۰۴ گاو آبستن در اواخر شیردهی خود انتخاب شدند و در ۸ گروه جداگانه برای تکرار آزمایش موردبررسی قرار گرفتند.
تمام اطلاعات موقعیت دامها توسط دوربین ثبت و آنالیز شده است.
نتایج آزمایش نشان میدهند که گاوها به ترتیب در فصل تابستان و زمستان، ۲۵٫۳ و ۱٫۸ درصد از زمان خود را خارج از فری استال و در فضای آزاد تعبیهشده خارج از بهاربند گذراندند.
در تابستان، گاوها ۵۰ درصد از زمان روز خود را در بهاربند بیرونی و ۳٫۳ درصد از زمان را در شب خارج از فری استال گذراندند.
در فصل تابستان، در مواقعی که شبها بارندگی بود، گاوها زمان کمتری را در خارج از بهاربند گذراندند و ۱۴ درصد کمتر از بقیه مواقع بیرون از بهاربند بودند.
در روزهای بارانی تابستان حدود ۱۴ درصد گذران زمان خارج از بهاربند افزایش یافت.
افزایش ۲۵ درصدی گذران زمان خارج از بهاربند در فصل تابستان در مطالعه این محققین کمتر ازآنچه بوده که در مطالعات دیگر در مرتع نشان دادهشده است
و این میتواند نشانهای از آن باشد که محیط در نظر گرفتهشده بهاندازه مرتع برای گاوها جذابیت نداشته است که البته با فراهم شدن امکان چرا برای گاوها در مرتع، قابل توجیه است.
در روزهای بارانی تابستان گاوها زمان بیشتری را نسبت بهروزهای آفتابی در بهاربند خارجی گذراندند که میتواند به دلیل اجتناب از تابش آفتاب و علاقه به خنککنندگی بارش باران باشد.
همه این نتایج با در نظر گرفتن اینکه در محیط اجرای این آزمایش حتی در فصل تابستان بهندرت بیشتر از بازه دمای آسایش دام بوده است، باید تفسیر شود.
تمام این مطالب برای پیدا کردن درکی بهتر از وضعیت مناسب بهاربندها و بستر مناسب و فراهم آوردن آسایش دام به ما کمک میکنند.
تایید و ویرایش : مهندس محمد حسین مقیمی
پاسخ به پرسش های متداول :
گاوها هموستاز حرارتی خود را از طریق تبادل با محیط حفظ میکنند. این تبادل شامل هدایت، همرفت، تشعشع و تبخیر است. در استرس گرمایی، گاو برای افزایش اتلاف حرارت تشعشعی و همرفتی، به دنبال سایه، جریان هوای بالا (باد) و سطوح خنک برای دراز کشیدن میگردد. یک محیط باز با سایهبان مناسب و کف خنک (مانند خاک) ممکنه ترجیح داده شود. در استرس سرمایی، گاو به دنبال محافظت در برابر باد (Windbreak)، تابش آفتاب و سطوح خشک و عایق است. یک جایگاه بسته و خشک با بستر عمیق، مطلوبتر خواهد بود. بنابراین ترجیح، یک محاسبه پویای انرژی برای به حداقل رساندن هزینههای متابولیک تنظیم دما است.
گاوها به طور مداوم در حال ارزیابی و مبادله (تریدآف) بین نیازهای متعارض هستند. به عنوان مثال:
نیاز به استراحت در یک مکان راحت در مقابل نیاز به دسترسی به آب و غذا. اگر فاصله آبخوری از محل استراحت دلخواه (مثلاً یک نقطه دوردست در مرتع) زیاد باشد، گاو ممکن است زمان استراحت خود را کاهش دهد.
نیاز به فرار از حشرات در محیط باز در مقابل نیاز به پناهگاه در برابر باران. گاو ممکن است در شرایطی که هم باران میبارد و هم مگس زیاد است، دچار تضاد شود و رفتارهای نشاندهنده استرس (مانند ایستادن بیقرار) از خود نشان دهد.
نیاز به روشنایی و دید وسیع برای احساس امنیت در مقابل نیاز به پناهگاه بسته. این تریدآف، انتخاب بین استراحت در فضای باز (با دید خوب) و داخل جایگاه را تحت تأثیر قرار میدهد.
نور UV برای سنتز پوستی ویتامین D3 ضروری است. گاوهای دارای دسترسی به نور طبیعی خورشید، سطح خونی بالاتری از hydroxyvitamin D 25-دارند که برای سلامت متابولیک، ایمنی و عملکرد تولیدمثلی حیاتی است. همچنین، نور طبیعی، چرخه شبانهروزی را به طور دقیق تنظیم میکند که بر ترشح هورمونهایی مانند ملاتونین و کورتیزول تأثیر میگذارد. اختلال در این ریتم (مثلاً در جایگاههای بسته با نور مصنوعی ثابت) میتواند بر الگوهای استراحت، مصرف خوراک و سلامت کلی تأثیر بگذارد. بنابراین، تمایل به فضای باز ممکن است تا حدی ناشی از نیازهای فیزیولوژیک زیربنایی باشد.
Albedo به معنی درصد انعکاس نور از یک سطح است. سطوح تیره (مانند خاک مرطوب یا آسفالت) آلبِدوی پایین و جذب حرارتی بالا دارند. سطوح روشن (مانند ماسه خشک یا سیمان سفید) آلبِدوی بالا و جذب حرارتی پایین دارند. در تابستان، گاوها به طور فعال به دنبال سطوح خنکتر با آلبِدوی بالا برای دراز کشیدن میگردند. یک لایه ماسه خشک در آفتاب، میتواند خنکتر از یک جایگاه بسته با کف تیره و تهویه ضعیف باشد. در زمستان، گاوها ممکن است سطوح تیرهای که گرمای خورشید را جذب کردهاند، ترجیح دهند. این یک عامل فیزیکی کلیدی در ترجیح محیط باز است.
در محیط باز با منابع محدود (مانند سایهبان، نقاط بلند و خشک، بستر نرم مصنوعی)، رقابت ایجاد میشود. گاوهای سلطهگر اغلب بهترین مکانها را اشغال میکنند. گاوهای ضعیف تر ممکن است مجبور شوند:
در مکانهای نامطلوبتر (مرطوب، گلآلود، بدون سایه) استراحت کنند.
زمان استراحت خود را کاهش دهند، زیرا برای یافتن مکان امن وقت صرف میکنند یا مرتباً از جا بلند میشوند.
در ساعاتی که گاوهای سلطهگر مشغول تغذیه هستند، استراحت کنند.
این نابرابری در سیستمهای بازِ با مدیریت ضعیف، میتواند منجر به اختلاف قابل توجه در سلامت و عملکرد بین اعضای گله شود. در جایگاههای بسته استاندارد با جایگاههای فردی، این رقابت برای مکان تا حد زیادی حذف میشود.
این ارزیابی باید فراتر از هزینه ساخت، شاخصهای عملکردی را در نظر گیرد:
هزینه سرمایهگذاری: سیستم ترکیبی معمولاً نیاز به زمین بیشتر و سرمایهگذاری در محوطهسازی و سایهبان دارد.
هزینههای کارگری: ممکن است مدیریت کود و نظارت در سیستم باز پیچیدهتر باشد.
بازده از طریق بهبود سلامت: کاهش بیماریهای تنفسی (به دلیل تهویه بهتر)، کاهش لنگش (به دلیل سطوح نرمتر و طبیعیتر)، و بهبود آسایش عمومی میتواند منجر به افزایش تولید شیر، طول عمر بیشتر گاو و کاهش هزینههای دامپزشکی شود.
بازاریابی و ارزش افزوده: رفاه بالاتر و تصویر "گاوهای دارای دسترسی به فضای باز" میتواند یک مزیت رقابتی در بازار ایجاد کند.
تصمیم نهایی باید بر اساس آب و هوای منطقه، مقیاس گله، نیروی کار و استراتژی بازار گرفته شود، اما شواهد علمی قوی از مزایای آزادی انتخاب در محیطی امن و مدیریتشده حمایت میکند.
پرمیکس تقویت سیستم ایمنی Immunomix
مکمل تخصصی گوسفند و بز
مکمل گوساله پرواری Beefomix
مکمل ضد استرس گرمایی
مکمل گاو شیری پرتولید SuperSunMix
مکمل گوساله Calfmix
مکمل عمومی Multimix
مکمل انتظار زایش مینوویت Aniomix
- مقدار مصرف و روش مصرف : روزانه ۵۰۰ گرم به ازای هر رأس( طبق نظر مشاور تغذیه)
- نکته مهم: در تامین احتیاجات این گروه به محتوای کاتیونی جیره پایه توجه شود. تعادل کاتیون _ آنیون -6400 میلی اکی والان در کیلوگرم
- شرایط نگهداری : نگهداری در جای خشک و خنک ، دور از تابش نور خورشید و بر روی پالت
- بسته بندی : پاکت های کامپوزیت سه لایه ۲۵ کیلوگرمی
14 دیدگاه در “تمایل گاوها به استراحت در محیط باز یا جایگاههای پرورشی”
آیا گاوها ذاتاً به استراحت در محیط باز تمایل دارند؟
بله، گرایش طبیعی گاوها به استراحت در محیطهای باز و طبیعی وجود دارد، مشروط بر اینکه شرایط محیطی مساعد باشد. این رفتار ریشه در تکامل و غریزه آنها دارد. در طبیعت، گاوها مکانهای بلند، خشک و امن را برای استراحت انتخاب میکنند تا از شر حشرات و خطرات در امان باشند. این ترجیح ذاتی، در سیستمهای پرورشی مدرن نیز تحت تأثیر عوامل مختلفی بروز میکند.
مهمترین عوامل محیطی که بر تمایل گاو برای استراحت در محیط باز تأثیر میگذارند، کدامند؟
چهار عامل اصلی عبارتند از:
دمای هوا: مهمترین عامل. گاوها در هوای خنک و معتدل تمایل قوی به استراحت در فضای باز دارند، اما در هوای گرم به دنبال سایه و در هوای سرد، مرطوب یا بارانی به سرعت به سمت پناهگاههای بسته هجوم میبرند.
نور خورشید و سایه: گاوها آفتابگرفتن را دوست دارند، اما دسترسی به سایه برای فرار از گرمای بیش از حد حیاتی است.
باد و باران: بادهای شدید و باران، استراحت در فضای باز را نامطلوب میکنند.
حشرات: وجود حشرات موذی مانند مگسها میتواند گاوها را مجبور کند برای فرار، یا در فضای باز به طور ناآرام بایستند یا به داخل جایگاه پناه ببرند.
مزایای اصلی استراحت در محیط باز برای گاو چیست؟
در شرایط آب و هوایی ایدهال، استراحت در فضای باز میتواند مزایایی داشته باشد:
تهویه طبیعی و کاهش خطر بیماریهای تنفسی: جریان هوای بهتر نسبت به جایگاههای بسته با تهویه ضعیف.
دسترسی به نور طبیعی خورشید: برای سنتز ویتامین D و تنظیم چرخه فحلی.
فضای بیشتر برای رفتارهای طبیعی: آزادی حرکت بیشتر برای انتخاب موقعیت استراحت.
کاهش تراکم و رقابت: در سیستمهای باز معمولاً تراکم کمتر است.
کاهش تجمع آمونیاک و رطوبت: در مقایسه با جایگاههای بسته با بستر نامناسب.
معایب بالقوه استراحت در محیط باز چیست؟
معایب آن شدیداً به مدیریت وابسته است:
وابستگی مطلق به شرایط جوی: در صورت نامساعد بودن هوا (گرمای شدید، سرما، باران)، گاوها ممکن است اصلاً نتوانند به اندازه کافی استراحت کنند.
عدم کنترل بر بستر: بستر (زمین) ممکن است در اثر باران گلی و خیس شود که برای استراحت بسیار نامناسب است و خطر ورم پستان محیطی را افزایش میدهد.
چالش در تأمین سایه و بادگیر کافی: برای تمام گاوها در ساعات اوج گرمای روز.
مشکل در مدیریت کود: ممکن است محوطه استراحت به سرعت آلوده شود.
جایگاههای بسته با بستر مناسب (مانند جایگاه های راحت) چه مزایایی نسبت به محیط باز دارند؟
یک جایگاه بسته خوب مدیریت شده میتواند مزایای قابل کنترلتری ارائه دهد:
کنترل شرایط محیطی: امکان ایجاد سایه، تهویه مکانیکی و محافظت در برابر باران، برف و باد.
تأمین بستر خشک، نرم و تمیز در تمام طول سال: این عامل مهمترین فاکتور برای ترغیب گاو به استراحت طولانی است، حتی مهمتر از فضای باز یا بسته.
مدیریت آسانتر کود و بهداشت: کاهش مواجهه با مدفوع و ادرار.
سهولت در نظارت: مشاهده گاوها برای تشخیص فحلی یا بیماری آسانتر است.
چگونه میتوان در یک سیستم بسته، علیرغم تمایل طبیعی گاو به فضای باز رفاه دام را تأمین کرد؟
با طراحی سیستمهای ترکیبی (Hybrid Systems) یا افزودن امکانات خاص:
بازکردن درها در هوای مساعد: در روزهای خوب به گاوها اجازه انتخاب داده شود.
ایجاد حیاط یا محوطه استراحت بیرونی (Loafing Yard): یک محوطه سیمانی یا دارای پوشش مناسب در مجاورت جایگاه بسته.
استفاده از تهویه طبیعی قوی در جایگاه: با دیوارهای بازشو و ارتفاع سقف کافی تا حس بسته بودن کاهش یابد.
تأمین نور طبیعی کافی: استفاده از پنجرهها یا نورگیرهای سقفی.
شاخص نهایی برای تشخیص ترجیح گاو بین محیط باز و بسته چیست؟
بهترین شاخص، رفتار خود گاوها و کل زمان استراحت آنها است. اگر گاوها در یک محیط باز در شرایط خوب آب و هوایی، داوطلبانه و به مدت طولانی (نزدیک به ۱۲-۱۴ ساعت) دراز بکشند، نشاندهنده پذیرش آن محیط است. اگر در یک جایگاه بسته با بستر عالی، زمان استراحت بیشتری داشته باشند، نشان میدهد که کیفیت بستر و آسایش میتواند بر تمایل ذاتی به فضای باز غلبه کند. در نهایت، آزادی انتخاب (دسترسی به هر دو محیط در صورت تمایل) میتواند ایدهآل باشد.