درحال بارگذاری...
Empty cart

محصولی در سبدخرید وجود ندارد

کلسیم و مقادیر نیاز آن در دام

کلسیم و مقادیر نیاز آن در دام

کلسیم و مقادیر نیاز آن در دام چقدر است ؟

اطلاعات کلی

  • فراوان ترین عنصر معدنی در بدن حیوانات است
  • تقریباً 2 درصد وزن بدن و بیش از 45 درصد مواد معدنی کل بدن حیوان را تشکیل می دهد.
  • 98 تا 99 درصد کلسیم در اسکلت ها و معمولاً همراه با فسفر وجود دارد.
  • کلسیم موجب سفتی و استحکام استخوان و دندان می شود.
  • 1 تا 2 درصد کلسیم موجود در بدن در مایعات یافت شده که نقش مهمی در فعالیت­ های عضلانی و عصبی، آنزیم ­های انعقاد خون دارد.
  • کلسیم خالص ، فلز سفید نقره ­ای رنگ نرمی است که معمولاً درسنگ ­هایی مثل گچ، آهک و مرمر یافت می­ شود و 3/5 درصد پوسته زمین را تشکیل می دهد.
  • اسم کلسیم از کلمه لاتین “calcis” می­ آید که به معنی “آهک” است.
  • به طور طبیعی معمولاً به شکل کربنات­ ها، اکسیدها و سولفات­ ها یافت می­ شود.
  • Calcite، که از کلمه یونانی “chalix” به معنی آهک گرفته شد، رایج­ ترین ماده ­ی شیمیایی پایه تولید شده از سنگ ­های کربنات کلسیم است و هزاران سال است که در ساختمان سازی از آن استفاده می شود. همچنین دارای مصارف شیمیایی و صنعتی مانند ساخت فولاد، دودکش­ های نیروگاهی به منظور جلوگیری از انتشار گوگرد در محیط زیست، معدن، تولید کاغذ و خمیر کاغذ،تصفیه آب، تصفیه فاضلاب بوده و در راه سازی کاربرد دارد.
  • آهک در بسیاری از کشورها از جمله انگلستان، آمریکا، کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، ژاپن و هلند تولید می شود.
  • کارخانه ­های کاغذ­سازی میزان زیادی از آهک مورد استفاده شان را بازیافت می کنند.

منابع طبیعی کلیدی

  • میزان کلسیم در علوفه ها و گیاهان به نوع خاک، گونه گیاه، مرحله بلوغ، محصول، مدیریت محصول، آب و هوا و pH خاک بستگی دارد.
  • علوفه ها
  • شیر
  • سبزیجات
  • ریشه ها و غلات
  • یونجه، شبدر و سایر بقولات
  • پودرماهی
  • فرآورده های فرعی غلات

 

عملکرد کلسیم و مقادیر نیاز آن در دام

  • انقباض عضلات
  • فعال سازی آنزیم ها
  • کنترل ضربان قلب ( افزایش کلسیم موجب افزایش ضربان قلب و کاهش  میزان کلسیم منجر به کاهش ضربان قلب می شود)
  • انتقال امواج عصبی
  • ترشح هورمون
  • لخته شدن خون (برای تبدیل پروترومبین به ترومبین لازم است)
  • سلختار و قابلیت نفوذپزیری دیاره سلول
  • تشکیل دندان و استخوان

مزایا

  • تولید شیر
  • تولید تخم مرغ (تشکیل پوسته)

جذب کلسیم

  • به صورت فعال و غیر فعال جذب می شود
  • هورمون پاراتیروئید، کلسی­تونین و شکل فعال ویتامین D (1 و 25 دی هیدروکسی کوله کالسی فرول) جذب کلسیم  را کنترل می کنند.
  • جذب کلسیم تقریباً در همه­ ی قسمت­ های روده انجام می ­شود، دئودنوم و ژوژنوم فعال­ ترین بخش­ های جذب این ماده معدنی هستند.
  • معمولا 30 تا 50درصد کلسیم خورده شده در بدن جذب می شود.
  • میزان جذب به قابلیت دسترسی کلسیم مواد غذایی و مکمل­ های معدنی وابسته است که روی جذب آن موثر است.

میزان جذب بوسیله عوامل زیر افزایش می­ یابد:

  • نوع خوراک
  • نیاز بدن
  • مقدار پروتئین مصرفی
  • مقدار ویتامین D جیره
  • لاکتوز مصرفی
  • عوامل اسیدی کننده دستگاه گوارش
  • نسبت پایین آنیون به کاتیون جیره
  • آنزیم فیتاز قابلیت دسترسی کلسیم جیره را افزایش می ­دهد
  • مقدار ویتامین C (در جوجه ­ها)

جداول نیاز کلسیم در دام های مختلف

 

حداقل نیاز بر اساس NRC

گرم در کیلوگرم ماده خشک خوراک

نشخوارکنندگان NRC طیور NRC سایر حیوانات NRC
گوساله(a) 5 جوجه 10 – 9 سگ 10 – 6
گاو شیری 8 – 6 جوجه گوشتی 9 گربه 8
گاوگوشتی 5 – 1 مرغ مادر 32/5 اسب 6/8 – 2/4
تلیسه 4/1 – 3/7 تخم گذار 32/5 ماهی 10
گوسفند 8/2 – 2 بوقلمون 12 – 5 خرگوش 7/5 – 4
نشخوارکنندگان مقدارتوصیه شده طیور مقدارتوصیه شده سایر حیوانات مقدارتوصیه شده
گوساله(b)  8- 7 جوجه 10 سگ 10 – 6
گاو شیری(c) 8 – 7 جوجه گوشتی 10 گربه 10 – 6
گاوگوشتی 6- 3/5 مرغ مادر 32/5 اسب 7/5 – 4
تلیسه 5 – 3 تخم گذار 36 ماهی
گوسفند 7 – 3/5 بوقلمون 13 – 8 خرگوش
(a) : 7 گرم در کیلوگرم ماده خشک شیرخشک در گوساله

(b) : 8 گرم در کیلوگرم ماده خشک شیرخشک در گوساله

(c) : گاو های خشک 3 گرم در کیلوگرم ماده خشک مصرفی

 

روابط متقابل 

کلسیم، فسفر و منیزیم به صورت مستقیم با یکدیگر ارتباط دارند.

 

اثرات متقابل

  • افزایش میزان کلسیم جیره جذب آهن، منیزیم، منگنز، فسفر، روی، مس، سرب، کادمیوم، ید و احتمالاً دیگر عناصر را کاهش دهد.
  • کلسیم بالا احتیاج به فسفر و ویتامین D را افزایش می ­دهد.
  • کلسیم در فرم اگزالات (در یونجه) قابل جذب نیست.
  • کمبود منیزیم، آزاد شدن کلسیم از استخوان ها به داخل خون را کاهش می دهد.
  • با افزایش میزان منیزیم، فسفر و گوگرد جیره مقدار جذب کلسیم کاهش می­ یابد.
  • در طیور تخم گذار کمبود کلسیم با سطح بالای کلر جیره تشدید می­ شود (0/5 – 0/4 %)
  • گاوهای دچار کمبود کلسیم در خون نسبت به مسمومیت با آلومینیوم مستعدتر هستند.

هم کوشی

  • کلسیم و منیزیم برای سلامتی قلب و گردش خون با هم عمل می­ کنند.
  • کلسیم و فسفر برای حفظ سلامت استخوان­ ها و دندان با هم کار می­ کنند.
  • ویتامین D برای جذب کلسیم ضروری بوده و مقدار آن در جیره مهم است .

 

نسبت کلسیم به فسفر

  • نسبت کلسیم به فسفر جیره بین 1:1 و 1:2، برای رشد و تکامل استخوان ایده ­آل در نظر گرفته می­ شود. این نسبت تقریباً همان نسبت موجود در استخوان است.
  • مقدار ویتامین D بر وضعیت های فوق تاثیر گذار است.
  • در اسب­ ها نسبت کلسیم به فسفر مناسب بین 1:1 تا 1:2 است.
  • در گاوها نسبت کلسیم به فسفر مناسب بین 1:1 تا حداکثر 1:7 است.
  • در گوسفند نسبت کلسیم به فسفر مناسب بین 1:2 تا 1:4 است.
  • در جوجه ­ها نسبت کلسیم به فسفر مناسب بین  1/3 : 1 تا 1:2 بوده و در مرغان تخم گذار نسبت کلسیم به فسفر مناسب بین 5: 1 تا 6/5: 1 است.

 

مکمل­ های اصلی
منبع درصد عنصر(خلوص) زیست فراهمی نسبی
ذغال استخوان(a)
پودر استخوان (a) 37 – 23 بالا
کربنات کلسیم 38/5 متوسط
کلرید کلسیم 36 بالا
سیترات کلسیم
گلوکونات کلسیم
هیدروکسید کلسیم
لاکتات کلسیم
اکسید کلسیم
سولفات کلسیم
دی کلسیم فسفات (a) 23/2 بالا
سنگ آهک دولومیت 22/3 متوسط
سنگ آهک پودر آهک 38 – 33 متوسط
مونوکلسیم فسفات (a) 16/2 بالا
پوسته صدف دریایی 38
سنگ فسفات پودر شده 18 – 15 پایین
تری کلسیم فسفات 34 – 31

 

ترجمه: خانم مهندس فرشته قدیمی

تایید و ویرایش: دکتر کامران رضایزدی

منبع: The Minerals Directory: By Dr.W.N.Ewing and S.J.Charlton

 

دیدگاهتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. قسمتهای مورد نیاز علامت گذاری شده اند *

بالا