کمبود و مسمومیت کلسیمی در دام ها
این مقاله شامل اطلاعاتی در رابطه با کمبود و مسمومیت کلسیمی در دام ها است.
علائم عمومی کمبود کلسیم
- در حیوانات جوان شامل نرمی استخوان، بزرگ شدن مفاصل استخوان های بلند، خم شدن استخوان های نرم و تلو تلو خوردن هنگام راه رفتن
- در حیوانات بالغ پوکی استخوان
- پوکی استخوان در اثر شکل گیری ناقص ماتریس پروتئینی که در آن مواد معدنی استخوان ذخیره می شود. استخوان ها مستعد شکستن می شوند.
- کاهش یا از دست دادن وزن
- تاخیر در رشد
- کاهش باروری
علائم کمبود کلسیم در طیور
- نازک شدن پوسته تخم مرغ و کاهش قابلیت جوجه درآوری
- اختلال در تولید، رشد و تولیدمثل (جوجه هایی که دوبرابر نیاز کلسیم دریافت می کنند، به علت افزایش کلسیم در خون دچار عقب افتادگی در رشد می شوند )
علائم کمبود کلسیم در نشخوارکنندگان
- فلجی پس از زایمان: هیپوکلسیمی، تب شیر (ارتباط با منیزیوم و فسفر نیز دارد)
- به دلیل عدم تعادل بین کلسیم در دسترس و نیاز کلسیمی بالا در شروع شیر دهی، یک الی دو روز پیش از زایمان و اغلب موارد هنگام زایش رخ می دهد.
- مقدار کلسیم دریافتی از جیره قبل از زایش و عدم کارکرد صحیح شکل هورمونی ویتامین D و هورمون پاراتیروئید مربوط است.
- حیوانات مسن تر مستعدتر هستند.
- کاهش تولید شیر
علائم کمبود کلسیم در گوسفند
- کاهش رشد شدید، اختلالات دندانی
علائم کمبود کلسیم در اسب
- تغییر شکل استخوان ها
در جدول زیر شاخص هایی جهت تشخیص وضعیت کمبود و مسمومیت کلسیمی در دام ها بررسی شده است.
مقادیر کلسیم در بافت های مختلف بدن حیوان
| گونه | کبد | کلیه | سرم | شیر | پوسته تخم مرغ |
| گاو | ۲۰۰ – ۳۰ | ۲۰۰ – ۴۵ | ۱۱ – ۸ | ۱۴۰۰ – ۱۲۰۰ | – |
| گوسفند | ۸۰ – ۳۸ | ۱۴۰ – ۶۰ | ۱۳ – ۱۱ | – | – |
| طیور | – | ۶۰۰ – ۲۰۰ | (a) 10 – 40 | – | ۴۴ – ۳۸ |
| اسب | ۶۰ – ۴۰ | ۲۵۰ – ۵۰ | ۱۳ – ۱۰ | ۱/۲ – ۰/۶۵ | – |
| خرگوش | – | – | ۲۰ – ۱۰ | – | – |
| سگ | ۲۵۰ – ۳۳ | ۲۰۰ – ۵۰ | ۱۲ – ۹ | – | – |
| گربه | – | – | ۱۱ – ۷ | – | – |
| واحد | میلی گرم در کیلوگرم | میلی گرم در کیلوگرم | میلی گرم در دسی لیتر | میلی گرم در کیلوگرم ماده خشک | درصد ماده خشک |
- سطح سرمی کلسیم در مرغ تخم گذار باید بین ۲۰ تا ۴۰ میلی گرم در دسی لیتر و در طیور ۱۰ تا ۱۶ میلی گرم در دسی لیتر باشد.
- سطح سرمی کلسیم به تکنیک های تحلیل مورد استفاده بستگی دارد.
- موی رنگی میزان کلسیم بیشتری نسبت به موی سفید دارد. سطح کلسیم مو ارتباطی با سطح کلسیم جیره حیوان ندارد.
- افزایش کلسیم مو ممکن است ناشی از آزاد شدن کلسیم از استخوان باشد.
- مقدار طبیعی کلسیم پوسته تخم مرغ: ۳۸ تا ۴۴ درصد است.
| حداکثر میزان قابل تحمل در جیره (گرم در کیلوگرم ماده خشک) | |||
| نشخوارکنندگان | ۲۰ | خرگوش | ۲۰ |
| طیور (a) | ۱۲ | اسب | ۰/۵ |
(a):مرغ تخم گذار ۴۰ گرم در کیلوگرم ماده خشک است.
* فرض بر کافی بودن فسفر موجود در جیره ( نسبت کلسیم به فسفر مهم است ) که این امر بستگی به سن و وضعیت تولید حیوان دارد.
مسمومیت
علائم عمومی مسمومیت
- ماده مغذی نسبتاً ایمنی است و به جذب آن مسمومیت خاصی ایجاد نمی کند
- مسمومیت در این ماده خیلی رایج نیست، زیرا روده جذب آن را تنظیم می کند
- ممکن است موجب کاهش مصرف غذا، افزایش وزن و تاخیر در بلوغ جنسی شود.
- ناهنجاری های استخوانی و مفصلی
- ممکن است موجب کاهش هضم چربی شود
- سنگ های کلیوی
- رسوب کلسیم در بافت ها : رسوب نمک های کلسیم در بافت های نرم مانند تاندون ( مخصوصا در زمان از خوردن گیاهان خانواده سولاناسه) اتفاق می افتد.
ترجمه: خانم مهندس فرشته قدیمی
تایید و ویرایش: دکتر کامران رضایزدی
منبع: The Minerals Directory: By Dr.W.N.Ewing and S.J.Charlton
پرمیکس تقویت سیستم ایمنی Immunomix
مکمل تخصصی گوسفند و بز
مکمل گوساله پرواری Beefomix
مکمل ضد استرس گرمایی
مکمل گاو شیری پرتولید SuperSunMix
مکمل گوساله Calfmix
مکمل عمومی Multimix
مکمل انتظار زایش مینوویت Aniomix
- مقدار مصرف و روش مصرف : روزانه ۵۰۰ گرم به ازای هر رأس( طبق نظر مشاور تغذیه)
- نکته مهم: در تامین احتیاجات این گروه به محتوای کاتیونی جیره پایه توجه شود. تعادل کاتیون _ آنیون -6400 میلی اکی والان در کیلوگرم
- شرایط نگهداری : نگهداری در جای خشک و خنک ، دور از تابش نور خورشید و بر روی پالت
- بسته بندی : پاکت های کامپوزیت سه لایه ۲۵ کیلوگرمی
