کاربرد کروم آلی در جیره گوساله ها
کاربرد کروم آلی در جیره گوساله ها – بعضی مسائل مانند استرس گرمایی، حرکات دستگاه گوارش را کاهش داده و به دنبال آن مصرف خوراک کاهش مییابد.
که منجر به کاهش انرژی دریافتی، رشد ضعیفتر و حساست بیشتر به بیماریها در گوسالهها میشود.
غلظت انسولین خون، فاکتور رشد شبه انسولین و ترییدوتیرونین (T3) نیز کاهش مییابند ولی کورتیزول افزایش مییابد.
غلظت اجزاء خون میتواند برای ارزیابی تغییرات متابولیسمی و عملکرد رشد ناشی از تغییرات مصرف خوراک در دوره استرس گرمایی به کار گرفته شود.
استرس گرمایی همچنین میتواند منجر به افزایش تولید گونههای فعال اکسیژن شود که با سیستم آنتیاکسیدانی بدن باید خنثی شوند.
کوچکترین عدم توازن میان اکسیدان و آنتیاکسیدانها توانایی سیستم دفاعی بدن را برای محافظت از آن در برابر اثرات زیانآور رادیکالهای آزاد اکسیژن تحلیل میبرد.
کاهش مصرف خوراک در زمان استرس گرمایی میتواند با کاهش سطح کروم خون در ارتباط باشد و این مسئله میتواند به دلیل دفع بیشتر ادرار عارض شده باشد
که بههرحال نیاز به کروم را افزایش میدهد. ازاینرو مصرف کروم در خوراک دام میتواند راهکار مناسبی برای بهبود این شرایط باشد و عملکرد و آسایش دامِ دچار استرس گرمایی را بهبود بخشد.
دوز های تجویزشده کروم بر متابولیسم چربی، پروتئین و کربوهیدراتها اثر تنظیمکنندگی دارد.
کروم، پیامرسانی انسولین را افزایش میدهد و درنتیجه متابولیسم گلوکوز را درصورتیکه نیاز انرژی موردنیاز تأمینشده باشد، بهبود میبخشد.
حساسیت کمتر انسولین میتواند منجر به کاهش بازده مصرف انرژی و پروتئین شده و ممکن است گوسالههای شیری را در مراحل بعدی زندگی خود در معرض انواع اختلالات متابولیکی قرار دهد.
در مطالعه انجامشده توسط محققین کشورمان که نتایج آن بهتازگی منتشرشده است،
۲۴ گوساله ماده هلشتاین در دو گروه دستهبندی شدند و یکی از این دو گروه روزانه ۰٫۰۵ میلیگرم کروم-متیونین به ازای هر کیلوگرم وزن متابولیکی بدن تغذیه شدند.
با نمونهگیریهای دورهای، اثر این مکمل سازی کروم روی عملکرد و سلامتی دامها بررسی شد.
در این مطالعه افزودن کروم باعث افزایش ماده خشک مصرفی و افزایش وزن گیری روزانه شد ولی بازده خوراک و وزن نهایی بدن تغییری نکردند.
تا قبل شیرگیری بروز اسهال و پنومونی یا احتمال نیاز به درمان دارویی با تغذیه کروم متأثر نشد ولی بعد از شیرگیری ابتلا به پنومونی و تعداد روزهایی که گوسالهها نیازمند درمان دارویی بودند کاهش یافت.
افزودن کروم، غلظت گلوکوز، بتاهیدروکسی بوتیریک اسید، نیتروژن اورهای خون، کلسترول، تری گلیسیرید، آلبومین و نسبت آلبومین به گلوبولین را تحت تأثیر قرار نداد. در گوسالههای مصرفکننده کروم غلظت کل پروتئین سرم خون افزایش پیدا کرد.
در گروه مصرفکننده کروم، نسبت انسولین به گلوکوز نسبت به گروهی که کروم مصرف نکردند بیشتر بوده است.
در این مطالعه غلظت آنتیاکسیدانهای خون گوسالهها هم متأثر نشد.
نتیجهگیری:
کروم افزودهشده به خوراک گوسالههای شیری در تابستان میتواند با افزایش مصرف خوراک و وزن گیری روزانه، به عملکرد رشد کمک کند و سلامتی دام را با کاهش تعداد تنفس در واحد زمان و روزهای ابتلا به پنومونی بهبود بخشد.
تایید و ویرایش : مهندس محمد حسین مقیمی – بخش ترویج دانشگاه پنسیلوانیا
کروم سهظرفیتی به عنوان یک کوفاکتور در کمپلکس فاکتور تحمل گلوکز (GTF) عمل میکند. GTF یک کمپلکس کممولکول متشکل از کروم، اسید نیکوتینیک (نیاسین) و سه اسید آمینه (گلوتامین، سیستئین، گلیسین) است. این کمپلکس با فعال کردن کیناز گیرنده انسولین (IRK) در سطح سلول، عملکرد انسولین را تقویت میکند. به طور دقیقتر، کروم احتمالاً با اتصال به بخش داخلسلولی گیرنده انسولین، باعث تغییرات کانفورماسیونی میشود که فسفوریلاسیون تیروزین را در زیرلایههای گیرنده تسهیل میکند. این امر آبشار سیگنالینگ پاییندست (مانند مسیر( PI3K/Akt را فعالتر کرده و در نتیجه ترانسلوکاسیون حامل گلوکز نوع ۴ (GLUT4) به غشای سلولی افزایش مییابد و جذب گلوکز تسهیل میگردد. در شرایط استرس که مقاومت به انسولین ایجاد میشود، کروم آلی به عنوان یک حساسکننده به انسولین عمل میکند.
استرس (حرارتی، حمل و نقل، بیماری) محور HPA را فعال میکند و منجر به ترشح هورمون آزادکننده کورتیکوتروپین (CRH)، سپس آدرنوکورتیکوتروپین (ACTH) و در نهایت کورتیزول از غده فوق کلیه میشود. کورتیزول یک هورمون کاتابولیک است که باعث مقاومت به انسولین و تجزیه پروتئینهای عضلانی میگردد. کروم آلی از دو طریق این چرخه را تعدیل میکند:
مستقیم: بهبود حساسیت به انسولین، اثرات ضدکاتابولیک انسولین را تقویت کرده و با اثر کاتابولیک کورتیزول مقابله میکند.
غیرمستقیم: برخی شواهد نشان میدهد که کروم ممکن است فیدبک منفی بر روی محور HPA داشته و ترشح CRH یا ACTH را کاهش دهد.
نتیجه نهایی، کاهش سطح کورتیزول خون و کاهش اثرات مخرب آن بر رشد و سیستم ایمنی گوساله است.
اسهال اغلب ناشی از روتاویروس، کوکسیدیا یا E. coli به سلولهای اپیتلیال روده (انتروسیتها) آسیب میزند. کروم آلی از طریق چند مسیر به ترمیم کمک میکند:
تأمین انرژی: با تسهیل جذب گلوکز، ATP بیشتری برای انتروسیتها فراهم میکند ATP. برای فعالسازی پمپهای سدیم-پتاسیم و حفظ پتانسیل اسمزی بین سلولی ضروری است، که پایه عملکرد اتصالات محکم (Tight Junctions) است.
تحریک سنتز پروتئین: سیگنالینگ بهبودیافته انسولینIGF-1، سنتز پروتئینهای ساختاری و آنزیمهای روده را افزایش میدهد.
تعدیل پاسخ التهابی: با کاهش استرس اکسیداتیو و سطح کورتیزول، التهاب موضعی روده را کاهش میدهد که برای ترمیم بافت مضر است.
افزایش تولید موسین: برخی مطالعات نشان دادهاند کروم ترشح موسین را افزایش میدهد که یک لایه محافظ فیزیکی روی اپیتلیوم ایجاد میکند.
پروتئینهای فاز حاد (APPs) مانند سرولوپلاسمین، هاپتوگلوبین و فیبرینوژن در پاسخ به التهاب و عفونت توسط کبد ترشح میشوند. این پروتئینها نقشهای مهمی در ایمنی ذاتی دارند (مانند مهار رشد باکتریها، اتصال به هموگلوبین آزاد، کمک به ترمیم بافت). مطالعات نشان داده که گوسالههای که کروم آلی مصرف می کردند، در مواجهه با یک چالش ایمنی، سطح بالاتری از این پروتئینهای مفید فاز حاد را تولید میکنند. این امر احتمالاً به دلیل بهبود وضعیت متابولیک کلی و کارایی کبد تحت تأثیر انسولین است. این پاسخ ایمنی قویتر و کارآمدتر، میتواند به گوساله کمک کند تا با پاتوژنها سریعتر و مؤثرتر مبارزه کند.
در گوسالههای شیرخوار، عملکرد شکمبه هنوز توسعه نیافته است. محیط شکمبه گوساله بسیار متفاوت از گاو بالغ است و pH بالاتر و جمعیت میکروبی متفاوتی دارد. اشکال غیرآلی کروم (مانند( CrCl₃ در چنین محیطی میتوانند به سرعت به هیدروکسیدهای کروم نامحلول تبدیل شوند که جذب کمی دارند. در مقابل، کروم در فرم آلی (متصل به مخمر یا اسید آمینه):
از رسوب در شکمبه در امان میماند.
از طریق سیستمهای انتقال فعال اسیدهای آمینه یا پپتیدها در روده کوچک جذب میشود، که بسیار کارآمدتر از جذب غیرفعال یونهای معدنی است.
در فرمی که مستقیماً در متابولیسم سلولی قابل استفاده است، وارد چرخه بدن میشود.
این یک استراتژی پیشگیرانه و فعال است. اگر بدانیم گوسالهها در معرض یک استرس قریبالوقوع قرار میگیرند (مانند انتقال به جایگاه جدید، گروهبندی مجدد، واکسیناسیون دستهجمعی، از شیرگیری)، میتوان استفاده از مکمل های حاوی کروم آلی را حداقل ۷ تا ۱۴ روز قبل از رویداد استرسزا آغاز کرد. هدف این است که:
ذخایر کروم در بافتها افزایش یابد.
حساسیت به انسولین بهینه شود.
سیستم ایمنی در وضعیت آمادهباش بهتری قرار گیرد.
محور HPA تا حدی تثبیت شود.
این کار، تابآوری گوساله را در برابر شوک استرس افزایش داده و افت عملکرد و سلامت ناشی از آن را به حداقل میرساند.
این یک حوزه تحقیقاتی بسیار جالب است. فرضیه بر این است که بهبود متابولیسم انرژی، کاهش التهاب و تقویت رشد در دوره حساس شیرخوارگی (که برنامهریزی متابولیک رخ میدهد)، ممکن است اثرات ماندگاری بر ظرفیت تولید شیر، سلامت متابولیک و کارایی تولیدمثلی در اولین شیردهی داشته باشد. یک گوساله که با کارایی متابولیک بالاتر و سیستم ایمنی قویتری رشد میکند، ممکن است در آینده به یک گاو با ظرفیت تولید شیر بالاتر، احتمال ابتلا کمتر به بیماریهای متابولیک (کتوز، کبد چرب) و نرخ باروری بهتر تبدیل شود. اگرچه تعداد مطالعات بلندمدت کم هستند، اما این تأثیر برنامهریزی اولیه زندگی میتواند ارزش اقتصادی مکمل کروم را فراتر از دوره شیرخوارگی نشان دهد.
پرمیکس تقویت سیستم ایمنی Immunomix
مکمل تخصصی گوسفند و بز
مکمل گوساله پرواری Beefomix
مکمل ضد استرس گرمایی
مکمل گاو شیری پرتولید SuperSunMix
مکمل گوساله Calfmix
مکمل عمومی Multimix
مکمل انتظار زایش مینوویت Aniomix
- مقدار مصرف و روش مصرف : روزانه ۵۰۰ گرم به ازای هر رأس( طبق نظر مشاور تغذیه)
- نکته مهم: در تامین احتیاجات این گروه به محتوای کاتیونی جیره پایه توجه شود. تعادل کاتیون _ آنیون -6400 میلی اکی والان در کیلوگرم
- شرایط نگهداری : نگهداری در جای خشک و خنک ، دور از تابش نور خورشید و بر روی پالت
- بسته بندی : پاکت های کامپوزیت سه لایه ۲۵ کیلوگرمی
۱۸ دیدگاه در “کاربرد کروم آلی در جیره گوساله ها”
کروم آلی چیست و چه تفاوتی با کروم معدنی دارد؟
کروم یک عنصر کمیاب (Trace Mineral) ضروری است که در دو شکل اصلی وجود دارد:
کروم معدنی (غیرآلی): مانند کروم کلرید. (Chromium Chloride) این فرم قابلیت جذب بسیار پایینی در دستگاه گوارش نشخوارکنندگان دارد.
کروم آلی (کلاته یا کمپلکس): کرومی است که به یک لیگاند آلی (مانند مخمر، اسید آمینه متیونین، اسید نیکوتینیک یا پپتیدها) متصل شده است. این فرم قابلیت جذب و زیست فراهمی (Bioavailability) به مراتب بالاتری دارد و میتواند اثرات فیزیولوژیک خود را اعمال کند.
نقش اصلی کروم در متابولیسم بدن چیست؟
کروم به عنوان یک کوفاکتور ضروری، عملکرد هورمون انسولین را تقویت میکند. مکانیسم عمل آن از طریق تشکیل کمپلکس فاکتور تحمل گلوکز (Glucose Tolerance Factor – GTF) است. این فاکتور باعث میشود انسولین به گیرندههای خود روی سلولها (مثلاً سلولهای عضلانی و چربی) موثرتر متصل شود و انتقال گلوکز از خون به داخل سلولها را تسهیل کند. در نتیجه، کروم به کنترل قند خون و بهبود استفاده از انرژی کمک میکند.
چرا گوسالهها ممکن است به مکمل کروم آلی نیاز داشته باشند؟
گوسالهها به دلایل زیر در معرض استرس متابولیک و نوسانات قند خون هستند:
تغذیه متناوب با شیر: که باعث افزایش ناگهانی قند خون پس از مصرف شیر و افت آن در فاصله بین وعدهها میشود.
استرسهای محیطی: مانند جدایی از مادر، واکسیناسیون، نقل و انتقال و بیماری (به ویژه اسهال).
رشد سریع: نیاز بالا به انرژی و سنتز پروتئین.
استرس، سطح هورمون کورتیزول را افزایش میدهد که یک آنتاگونیست انسولین است. کروم آلی با افزایش حساسیت به انسولین، میتواند به مقابله با این اثر مخرب استرس کمک کند.
مزایای اثبات شده مکمل کروم آلی در پرورش گوساله چیست؟
تحقیقات نشان داده که استفاده از مکمل ها با کروم آلی (معمولاً به شکل مخمر غنی از کروم یا کروم پروپیونات) میتواند منجر به موارد زیر می شود:
افزایش وزن روزانه بهتر: (ADG) بهبود استفاده از مواد مغذی برای رشد.
تقویت سیستم ایمنی: افزایش سطح ایمونوگلوبولینها(مانند( IgG و بهبود پاسخ به واکسیناسیون.
کاهش اثرات منفی استرس: مانند کاهش سطح کورتیزول خون.
بهبود سلامت در دوره اسهال: کمک به حفظ یکپارچگی مخاط روده و کاهش تلفات.
بهتر شدن ضریب تبدیل غذایی (FCR).
بهترین زمان برای شروعاستفاده از مکمل با کروم آلی در گوسالهها چه زمانی است؟
از آنجایی که گوسالهها از بدو تولد در معرض استرس قرار دارند، بهترین زمان شروع، از اولین روزهای زندگی است. این کار را میتوان از طریق مخمر غنی از کروم در جایگزین شیر یا شیر کامل یا کروم آلی در پریمیکس استارتر انجام شود. در ادامه مصرف مکمل حداقل تا پایان دوره شیرخوارگی یا حتی در دورههای استرسزا (مانند از شیرگیری) توصیه میشود.
دوز معمول و ایمن کروم آلی برای گوساله چقدر است؟
دوزهای مورد استفاده در تحقیقات و عمل، معمولاً در محدوده ۰.۰۵ تا ۰.۵ میلیگرم کروم خالص (از منبع آلی) به ازای هر کیلوگرم وزن بدن یا بر اساس ماده خشک مصرفی است. یک دوز رایج و ایمن، ۰.۵ تا ۲ میلیگرم کروم به ازای هر رأس گوساله در روز (برای گوساله شیرخوار) است. همیشه باید از دستورالعمل شرکت سازنده پیروی کرد، زیرا غلظت در محصولات مختلف متفاوت است.
آیا مصرف بیش از حد کروم میتواند سمی باشد؟
بله، کروم به ویژه در شکل شش ظرفیتی (کرومات) بسیار سمی است. اما اشکال سه ظرفیتی آلی مورد استفاده در مکملهای خوراکی، طیف ایمنی نسبتاً وسیعی دارند. با این حال، مصرف بسیار بالا و طولانیمدت میتواند باعث مسمومیت شود. علائم مسمومیت شامل تحریک دستگاه گوارش، آسیب کبد و کلیه است. استفاده در دوزهای توصیه شده کاملاً ایمن است.
مکمل کروم آلی چگونه بر سلامت روده گوساله تأثیر میگذارد؟
از طریق چند مکانیسم:
تأمین انرژی برای انتروسیتها: با بهبود جذب گلوکز، انرژی بیشتری برای سلولهای پوششی روده فراهم میشود که برای ترمیم و عملکرد سد رودهای حیاتی است.
کاهش التهاب: با تعدیل پاسخ انسولین و کورتیزول.
تأثیر مستقیم بر یکپارچگی مخاط: برخی مطالعات نشان دادهاند که کروم میتواند سنتز پروتئینهای اتصالی سلولها را افزایش دهد.
این اثرات به ویژه در زمان بروز اسهال که سلامت روده به خطر میافتد، اهمیت پیدا میکنند.
آیا تفاوتی بین منابع مختلف کروم آلی (مخمری، پروپیونات، پیکولینات) وجود دارد؟
بله، زیست فراهمی و احتمالاً کارایی آنها میتواند متفاوت باشد.
کروم مخمر: (Chromium Yeast) رایجترین و مورد مطالعهترین شکل در نشخوارکنندگان است. کروم به طور طبیعی در بافت مخمر جذب شده است.
کروم پروپیونات (Chromium Propionate) : یک فرم کلاته پایدار و با جذب خوب.
کروم پیکولینات (Chromium Picolinate) : جذب خوبی در انسان دارد اما مطالعات کمتری در دام انجام شده است.
به طور کلی، کروم مخمر به دلیل داشتن ترکیبات دیگر مفید مخمر (مانند بتا-گلوکانها) و سابقه تحقیقاتی گسترده در دام، اغلب ترجیح داده میشود.